Đái tháo đường trẻ em (ĐTĐTE) là 1 bệnh nội tiết không phổ biến như người trưởng thành. Khoảng 90% ĐTĐTE là týp 1, số còn lại là ĐTĐ týp 2, thường gặp tại trẻ bị thừa cân và béo phì hoặc trong hội chứng gây béo khác như HC Prader-Willi, Laurence –Moonbiedl...
Nguyên nhân ĐTĐ ở trẻ em thường do nhân tố di truyền và quá trình viêm tự miễn phá huỷ cấu trúc tế bào bêta tuỵ làm giảm sản xuất insulin, gây nâng cao đường huyết (ĐH) mạn tính. Vì vậy, liệu pháp điều trị thay thế insulin là bắt buộc và ngay sau lúc xác định chẩn đoán ĐTĐ càng sớm càng tốt. ĐTĐTE không được uống các loại thuốc Đông y hoặc các bài thuốc cổ truyền của người lớn, nếu không điều trị bằng insulin, trẻ sẽ bị biến chứng mù loà, suy thận hoặc nhiễm toan ceton dẫn đến tử vong.
 Tế bào bêta tuyến tụy tiết ra insulin điều hòa đường huyết. |
Để khẳng định trẻ có mắc ĐTĐ hay không, cần được có các xét nghiệm và chẩn đoán chuẩn xác để tránh việc điều trị sai. Việc chẩn đoán gồm 4 giai đoạn:
Giai đoạn sớm chưa có biểu hiện lâm sàng: Chính vì chưa có biểu hiện lâm sàng nên bệnh chỉ được phát hiện lúc khám và làm các xét nghiệm để chẩn đoán và dự phòng bệnh chỉ mất khoảng tới.
Giai đoạn bị bệnh đái tháo đường: Đây là giai đoạn đã có những triệu chứng với 2 đặc điểm lâm sàng là:
Khởi phát đột ngột và cấp tính: đái nhiều, uống nhiều, mất nước, rối loạn nhịp thở Kussmaul, nhiễm toan ceton và hôn mê.
Khởi phát từ từ: đái nhiều, uống nhiều, ăn nhiều và gầy sút cân trong vài tuần hoặc vài tháng. Kèm theo các triệu chứng khác như: đái dầm dai dẳng, đau bụng, nôn, nhiễm trùng sinh dục và da tái diễn, mệt mỏi, giảm tập trung khi học.
Cần đưa trẻ đi làm xét nghiệm glucose máu & niệu để phát hiện bệnh ĐTĐTE khi có đái nhiều, uống nhiều và gầy sút cân.
Giai đoạn thuyên giảm 1 phần “tuần trăng mật”: Bệnh nhân không cần thiết dùng insulin ngoại sinh vì glucose máu, HbA1C bình thường, nhu cầu insulin thấp < 0.5 u/kg/ngày. Khoảng 30-60% trẻ em có giai đoạn thuyên giảm bệnh sau 1-6 tháng Tiến hành điều trị insulin. Do đó, với bệnh nhân mới chẩn đoán ĐTĐ, phải giám sát chặt chẽ glucose máu trong 6 tháng đầu điều trị insulin.
Giai đoạn ĐTĐ vĩnh viễn, toàn bộ tế bào bêta bị phá huỷ, thiếu insulin toàn bộ: Đái nhiều, uống nhiều, ăn nhiều, giảm cân, mệt mỏi, thị lực giảm, mất nước và có thể đái đường nhiễm toan ceton. Đặc điểm: ít gặp tại trẻ dưới một tuổi, tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo tuổi và thường bị ĐTĐ lúc dậy thì 10-14 tuổi.
Điều trị như thế nào?
Mục đích cần đạt được lúc điều trị insulin ở trẻ em là bảo đảm ĐH ổn định trong giới hạn cho phép từ 4-7 mmol/l về ban ngày và 4-9 mmol/l vào ban đêm. HbA1C < 7 %; trẻ nâng cao cân đi học được; phát triển thể lực và sinh dục bình thường; giảm thiểu những biến chứng xảy ra trong quy trình điều trị. Do đó, cần được có kế hoạch khám và điều trị rất chặt chẽ cho trẻ.
Chế độ ăn cho trẻ mắc ĐTĐ
Chế độ ăn của trẻ bị ĐTĐ không kiểm soát chặt chẽ như người lớn, vì cơ thể trẻ đang phát triển cần ăn đủ chất, đảm bảo phát triển, nâng cao trưởng trong giai đoạn dậy thì và vị thành niên, nhưng phải kiểm soát glucose máu ổn định.
Dự án Phòng chống bệnh đái tháo đường
0 comments:
Post a Comment