Sunday, December 31, 2000

Trẻ uống nhiều trà có tốt?

Sau cơn sốt trà sữa, giới trẻ đang mê mẩn với cái gọi là “trà chanh chém gió”. Loại đồ uống này cũng được cho rằng tốt cho sức khoẻ, chống được oxy hoá do ô nhiễm môi trường gây ra. Điều này có đúng không?

Có gì trong một lá trà?Nước trà (nước chè) là loại nước uống rất phổ biến trên thế giới. Trà là 1 nguồn caffeine, theophylline và chất chống oxy hoá (antioxidant) tự nhiên, trong đó nhu yếu nhất là catechin với chính yếu là epigallocatechin-3-gallate. Trong trà sắp như không có mỡ, carbohydrate, hay protein, do vậy hầu như không đem tới năng lượng và các chất dinh dưỡng. Trong 100g lá trà có chứa 4g caffeine, trong lúc 100g hạt càphê Arabica chỉ có 1,4g caffeine, tương tự trà là một loại thức uống cung cấp gần như caffeine.

Caffeine là chất kích thích thần kinh trung ương, do làm nâng cao tổng hợp và phóng thích các chất trung gian dẫn truyền thần kinh như catecholamine, dopamine, noradrenaline, adrenaline, serotonin, acetylcholine... bởi vậy làm tăng sự nhanh nhạy, khả năng tập trung, giảm mệt mỏi. Những người nhạy cảm hoặc sử dụng liều cao có thể bị run cơ, run tay, khó ngủ, nhức đầu, lo lắng, bứt rứt. Với hệ tim mạch, caffeine có thể làm tăng sức co cơ tim, tăng hay giảm nhịp tim, làm giãn cơ trơn mạch ngoại biên nhưng làm co động mạch não. Caffeine có thể gây giãn các cơ trơn ở tiểu phế quản và phế nang nên làm nâng cao tưới máu và tăng trao đổi khí ở phổi, bởi vậy giảm lượng CO2 ứ đọng. Trên cơ trơn hệ tiêu hoá, khi đầu tác dụng của caffeine là nâng cao co thắt nhưng sau đó là giãn, giảm nhu động tại liều cao. Gastric và pepsin của dạ dày bị nâng cao tiết dưới tác dụng của caffeine. Chất chống oxy hoá trong trà giúp cơ thể ngăn ngừa được tác động có hại của quá trình lão hoá, viêm nhiễm, ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường, cho nên có thể ngăn ngừa những bệnh ung thư, tim mạch, thoái hoá tại thần kinh, khớp, da...Trà xanh có tác dụng chống oxy hoá cao nhấtLá trà có thể được oxy hoá (ủ để lên men), làm nóng lên, phơi, hay thêm về cỏ, hoa, gia vị, hay trái cây khác trước lúc ngâm vào nước. Có ba loại trà chính: trà xanh, trà đen, trà ô long; tất cả đều có Xuất xứ từ lá trà (Camellia sinensis), chỉ không giống vào mức độ oxy hoá và cách chế biến. Trà xanh có tác dụng chống oxy hoá cao nhất, thành phần có rất nhiều chất catechin hơn so với trà đen hay trà ô long, không những thế một số chất khoáng và vitamin có trong trà xanh càng giúp làm nâng cao cường khả năng chống oxy hoá. Vitamine C, vitamine B2, mangan có trong trà xanh hỗ trợ ngăn ngừa ung thư, ngăn chặn quá trình lão hoá, điều hoà hệ miễn dịch, làm nâng cao sức kháng bệnh cho cơ thể. Theanin là 1 amino axít được tìm thấy trong trà xanh có tác dụng kích thích sự thư giãn, làm nâng cao khả năng tập trung và sáng tạo.Hiệu quả của trà lên sức khoẻ đã được báo cáo sau nhiều nghiên cứu trên thú vật và trên người, với tác dụng giúp cơ thể hạn chế nguy cơ mắc bệnh ung thư, tim mạch, cao huyết áp. Một số nghiên cứu còn cho thấy uống trà có thể bộ phận ngừa đục thuỷ tinh thể, viêm khớp, chống tia cực tím, giảm nhiễm virút, vi khuẩn, bảo vệ răng miệng, bảo vệ hệ thần kinh, chống xơ vữa và làm tan mỡ cơ thể. Tuy nhiên, 1 số nhà khoa học cũng cảnh báo dùng quá nhiều trà với nồng độ đậm đặc có thể không tốt do hàm lượng caffeine và polyphenol cao cùng ái lực mạnh có thể gây gắn kết nhiều loại protein, chất xơ...

Chỉ tốt ví dụ trẻ lớn uống vừa phải

Một số ý kiến cho rằng caffeine trong trà có thể làm giảm lượng canxi hấp thu ở ruột và giảm tái hấp thu canxi tại ống thận gây ra loãng xương, tannin trong trà làm giảm hấp thu sắt nên dễ gây thiếu máu. Do đó, uống trà càng nhiều càng có nguy cơ làm cơ thể thiếu sắt, dẫn tới thiếu máu. Trà cũng làm giảm hấp thu kẽm nên không có lợi cho trẻ nhỏ, nhất là những trẻ đang bị suy dinh dưỡng do nhu cầu vào kẽm rất cao. Như vậy, những người bị thiếu máu đang trong thời gian uống viên sắt bổ sung, người đang bổ sung kẽm, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai đang cần nhu cầu sắt, kẽm cao thì không nên uống trà.Trà có tác dụng sinh nhiệt nhờ làm tăng cường ly giải mỡ của cơ thể, tương tự trẻ đang sốt cũng không nên uống trà, đồng thời nước trà cũng làm giảm tác dụng của thuốc hạ sốt. Người khó ngủ, đặc biệt là trẻ nhỏ có nhu cầu vào thời gian ngủ cao, không nên sử dụng trà, nhất là vào buổi tối vì trà gây hưng phấn thần kinh làm khó ngủ hơn. Trà còn làm tăng tiết dịch dạ dày, nên không thích hợp cho trẻ vốn có lớp chất nhầy bảo vệ dạ dày còn mỏng manh, dễ bị loét, như vậy với người có tiền căn loét dạ dày tá tràng. Trà cũng là tác nhân gây bón ở trẻ em, phụ nữ mang thai, người già, người có nhu động ruột yếu.Như vậy, trà có tác dụng tốt nếu như sử dụng với liều lượng vừa phải ở người lớn và một số trẻ lớn. Ở trẻ nhỏ, cần cân nhắc giữa tác dụng có lợi là chống oxy hoá với một số tác động có hại cho sức khoẻ. Trẻ nhỏ có nhu cầu dinh dưỡng cao, rất cần đạm, sắt, kẽm, canxi... nhưng trà lại làm giảm hấp thu các chất này. Hệ tiêu hoá của trẻ nhỏ cũng chưa hoàn thiện, dễ bị rối loạn lúc uống caffeine; trẻ cũng cần giấc ngủ sâu để phát triển nên dùng các chất kích thích thần kinh như trà, càphê là không có lợi. Chưa kể, trà dùng cho trẻ em hay kèm sữa và các loại trân châu, xirô trái cây chứa nhiều đường, hoặc cho nhiều đường để che lấp vị chát nên dễ gây nhiễm khuẩn ví dụ không được chế biến và bảo quản kỹ lưỡng, và còn gây béo phì do chứa quá nhiều năng lượng rỗng.

Theo Sài Gòn tiếp thị

0 comments:

Post a Comment